Örneklem Seçimi

Araştırma kapsamında Türkiye’nin kentsel ve kırsal alanlarında ikamet eden 15 yaş ve üzerindeki toplam 1500 kadın ve erkekle yüz yüze anket yapılacaktır. Görüşülen kişilerin Türkiye nüfus verileriyle uyumlu olması amacıyla cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi gibi özellikleri kontrol edilecektir. Türkiye ölçeğinde temsili bir örneklem çekilecektir. Bu sayıda bir örnek kitle kullanılması halinde araştırma sonuçlarının, teorik olarak, en kötü durumda (ana kitle varyansının maksimum olması durumunda) yüzde 95 güven düzeyinde ± yüzde 2,5 hata payı içermesi öngörülmektedir. 

Araştırma örneklemi oluşturulurken Türkiye genelinde çok aşamalı, tabakalandırmalı rassal örnekleme yöntemi kullanılacaktır. Bunun için örnek kitlenin ana kitleyi bölgeler ve sosyoekonomik gelişmişlik bakımından temsil etmesini sağlayacak bir örnekleme planı oluşturulacaktır. 

Ana kitlenin bölgesel dağılımında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2019 ADNKS (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) verileri temel alınacaktır. Bölgesel temsil için, TÜİK’in Avrupa Birliği Bölgesel İstatistik Sistemi’yle (NUTS) uyumlu olarak benimsediği İstatistiksel Bölge Birimleri Sınıflandırması’nın 12 bölgeden oluşan 1. düzeyi kullanılacaktır. Örneklemede tabakalandırma ölçütü olarak “bölge” (NUTS Düzey 1); birincil örnekleme birimi olarak “ilçe” kullanılacaktır. 

Örnek kitlede kapsanacak ilçeler “ana kitle büyüklüğüne orantılı olasıklıklı örnekleme yöntemi”yle (Sampling with Probability Proportional to Size – PPS) seçilecektir. PPS örnekleme yönteminde ilçelerin seçilme olasılığı nüfus büyüklüklerine orantılı olarak artmakta ya da azalmaktadır. Yöntemin bu özelliği küçük yerleşmeler lehine bir temsiliyet sapmasını önlemektedir. PPS yöntemi ayrıca nüfusu özellikle büyük olan ilçelerin birden çok kez seçilebilmesine olanak vermektedir. PPS örnekleme yönteminin ikinci temel ilkesine göre seçim işlemi tamamlandıktan sonra seçilmiş ilçelerin her birinde eşit sayıda görüşme yapılması gerekmektedir. 

PPS’nin bu iki temel öğesi, birincil örnekleme birimi olan ilçelerde kaçar görüşme yapılacağına saha çalışmasından önce karar verilmesini gerektirir. Bunun için tutulacak yol, her bir birincil örnekleme biriminde (ilçelerde) yapılması “makul” olacak görüşme sayısını belirlemektir. Bugüne kadarki deneyim ve araştırmanın örnek kitle büyüklüğü dikkate alınarak seçilen her ilçede yapılacak görüşme sayısı 20 olarak hesaplanacak, her bir bölgenin örneklem içindeki payı 20’nin katlarına doğru (aşağıya ya da yukarıya) yuvarlanacaktır. Nüfus büyüklüğü nedeniyle birden çok kez seçilen ilçelerde 20’nin o kadar katı kadar görüşme yapılması öngörülmüştür.