COVID-19 pandemisiyle mücadele kapsamında alınan sosyal mesafelendirme önlemleriyle birlikte iktisadi faaliyetler, hem arz hem de talep yönlü olarak önemli ölçüde kısıtlanmıştır. Dolayısıyla ekonomide şiddetli bir küçülme yaşanmış, istihdam düşmüş ve hanelerde altından kalkılması zor gelir kayıpları yaşanmıştır.

Bu dönemde okulların kapanıp uzaktan eğitime geçilmesi, sosyal mesafe tedbirleri neticesinde ailedeki yetişkinlerin evde daha uzun zaman geçirmesi, bazı kişiler evden çalışırken bazılarının iş yüklerinin artması gibi nedenlerle hane içi üretim sorumluluklarının bireyler arasındaki dağılımı da değişmiştir.

Pandeminin iktisadi ortam üzerindeki etkilerine dair öncül verilerin durumun vahametini ortaya koymasıyla birlikte, ülkeler acil olarak firmaları ve haneleri koruyucu politikalar uygulamaya başlamıştır. Ancak gerek pandeminin gerek uygulanan politikaların iktisadi etkilerini ölçmek ve anlamak zaman almaktadır. Mevcut veri toplama mekanizmaları ise gecikmeli olarak veri açıklamakta ve sosyal mesafelendirmenin sonucu olarak veri kalitesinde düşme raporlamaktadır. Türkiye’de durum benzer şekilde tezahür etmektedir. GSYH verileri, makroekonomik konjonktürün I. Çeyrekteki (Ocak, Şubat ve Mart ayları) durumunu, işsizlik verileri ise işgücü piyasasının Mayıs ayındaki durumunu yansıtmaktadır.

Bu projede işgücü piyasasının sağlığının daha yakından takip edilebilmesi amacıyla ana iskeleti TÜİK tarafından uygulanan Hanehalkı İşgücü Anketi’nin soru kağıdına temellendirilmiş bir anket uygulanmaktadır.

Projenin ana amacı COVID-19 pandemisinin Türkiye’de işgücü piyasası, hane gelirleri ve hane içi üretimdeki etkilerinin en kısa sürede kayıt altına alınması, böylelikle hem mevcut durumun değerlendirilmesi hem de gelecekte yapılacak araştırmalar için ana hat çalışmalarının yapılması, uygulanan politikaların bu eksenlerde hedef kitleye erişimlerinin takip edilmesi ve gelir telafisindeki etkinliğinin değerlendirilmesidir. Bu çerçevede hedefler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

1. İşgücü piyasasındaki gelişmelerin birey temelli takibinin yapılması: Bu doğrultuda standart işgücü piyasası takibinin yanı sıra önemi pandemi sürecinde artmış olan ümidi kırıklar, bakım sorumlulukları yüzünden işgücü dışına çıkanlar, ücretsiz izindekiler, kısa çalışma ödeneğinden faydalananlar gibi grupların takip edilmesi.

2. Hanelerdeki gelir kayıplarının takibinin yapılması: Bu doğrultuda hanedeki bireylerin farklı sebeplerden kaynaklanan gelir kayıplarının, hanelerin bu kayıplara karşı kullandıkları direnç mekanizmalarının ve bunların sürdürülebilirliğinin, devletin pandemi özelinde yaptığı sosyal yardımların hanedeki etkilerinin takip edilmesi.

3. Hane içi üretim yapısındaki değişikliklerin takibinin yapılması: Pandemi sebebiyle iş kayıpları ve evden çalışmanın yaygınlaşmasıyla evde geçirilen sürenin artması ile hane içi üretimin (gerek bakım sorumlulukları gerek diğer ev içi üretim) artması ile birlikte hane içi iş bölümünün nasıl değiştiğinin takip edilmesi.